Aşağıdaki “2 dakikalık pratik tarama testi”, yöneticinizde narsistik örüntülerin ne ölçüde baskınlaştığına dair hızlı bir fikir verir.
Amaç “etiketlemek” ya da “tanı koymak” değil; işyerindeki risk düzeyini görüp, yazıda önerilen kayıt–netlik–sınır stratejilerini ne kadar sıkı uygulamanız gerektiğini anlamaktır.
Testten önce bile işyerinin “havası” çoğu zaman gerçeği fısıldar; bu ölçek, o hissi ölçülü bir çerçeveye oturtmaya yardımcı olur.
Bu bir “teşhis” testi değil; işyerindeki narsistik liderlik örüntüsü riskini tarayan bir araçtır.
Test, Prof. Dr. Erkan Yüksel tarafından yapay zeka desteğiyle hazırlanmıştır.
TEST: Benim yöneticimde narsistik örüntü ne kadar güçlü?
Açıklama: Son 6 ayı düşünün. Her maddeye 0–3 puan verin.
0 = hiç / neredeyse hiç1 = bazen2 = sık3 = çok sık / neredeyse her zaman
A) Övgü, hak ediş ve ben-merkezlilik
(Her maddeye 0–3 puan verin.)
Başarıları “kendi vizyonu” diye sahiplenir; ekibin payını küçültür.
Takdir/alkış bekler; görmeyince hızla gerilir ya da soğur.
Kuralları başkalarına uygular; kendisi için istisna bekler.
“Ben olmasam bu iş yürümez” mesajını açık ya da örtük verir.
B) Eleştiriye tahammülsüzlük ve saldırgan savunma (Her maddeye 0–3 puan verin.)
Yapıcı geri bildirimi bile kişisel algılar; savunmaya/saldırıya geçer.
Hata konuşulunca çözüm yerine suçlu arar.
Toplantıda küçük düşürme, alay, sert çıkış veya ses yükseltme olur.
İtiraz edenleri “problemli/uyumsuz” diye etiketler.
C) Manipülasyon ve gerçeklik kaydırma (Her maddeye 0–3 puan verin.)
Dün söylediğini bugün inkâr eder; “yanlış anladın” der.
Yazılı olmadan iş yaptırıp sonra “ben böyle demedim” diyebilir.
İnsanları kıyaslayarak/böldürerek yönetir (“X yapıyor, sen niye…?”).
İşin içeriğinden çok imajı yönetir; eleştiriyi “itibar saldırısı” sayar.
D) Empati kıtlığı ve sınır ihlali (Her maddeye 0–3 puan verin.)
Mesai dışı talepleri normalleştirir; yükü küçümser (“5 dk iş”).
Sağlık/ailesel gerekçeleri “bahane” gibi görür.
Net sınır koyanı dolaylı cezalandırır (görmezden gelme, dışlama, iş yükleme).
İnsanı değil sonucu görür; “insan maliyeti”ni önemsemez.
Puanlama
Şimdi her bir madde için verdiğiniz puanları toplayın ve aşağıdaki kategoriler çerçevesinde değerlendirin.
Puanınız yüksekse bile “etiket” peşine düşmeyin; strateji peşine düşün.
Çoğu zaman testten önce bile, işyerinin “havası” zaten gerçeği fısıldar: sisli öncelikler, alkış ekonomisi, günah keçisi döngüsü, sessizlik kültürü… Eğer bunlar yoğun ise, rakamlar sadece bunu teyit eder.
0–12 | Düşük: Zorlayıcı anlar var ama örüntü baskın değil.
13–24 | Orta: Dönemsel narsistik davranışlar; dikkat ve kayıt faydalı.
25–36 | Yüksek: Örüntü belirgin; sınır + yazılı netlik şart.
37–48 | Çok yüksek: Yıpranma/mobbing riski; destek ağı ve kurumsal hatlar düşünülmeli.
Okuma tavsiyesi:
